Dạo quanh một vòng các diễn đàn chung cư, không ít lời khuyên được nhiều cư dân truyền tai nhau về kinh nghiệm nhận bàn giao nhà. Khi đó, người mua cần kiểm tra kỹ lưỡng cả phần sở hữu riêng và sở hữu chung.
Đối với phần sở hữu riêng, người mua nên yêu cầu chủ đầu tư cung cấp bản vẽ hệ thống điện nước, danh sách nội thất của căn hộ để kiểm tra dễ dàng hơn.
Người mua cần xem xét cẩn thận hệ thống đèn trần, bếp, ban công xem có hoạt động, bị nứt vỡ không. Kiểm tra cách bố trí ổ điện, nếu chưa hợp lý và phù hợp với nhu cầu sử dụng có thể yêu cầu bố trí lại. Với hệ thống điều hòa, cần kiểm tra kỹ xem có chạy ổn định, có bị rò rỉ hay đường ống có bị nhô ra ngoài không.
Kiểm tra hệ thống cấp nước, mở các vòi, đầu cấp, xả vệ sinh xem có nước không? Áp lực nước có đủ mạnh, hệ thống thoát nước có đảm bảo, không bị đọng nước. Nhất là khu vực vệ sinh, cần xem kỹ hệ thống ống nước, thoát nước, sàn không đọng nước, kiểm tra lực nước chảy nhất là từ vòi xịt vệ sinh, vòi hoa sen xem có rò rỉ không để yêu cầu chủ đầu tư thay thế. Kiểm tra xem có hiện tượng bị thấm không tại chân tường vệ sinh, logia, ban công, hộp kỹ thuật….
Về phần nội thất, người mua phải kiểm tra cửa các phòng, cửa sổ lắp có bị vênh, bản lề có bị lệch, tay nắm, ốc vít, ổ khóa có bị hoen rỉ hay không. Kiểm tra các cửa trượt có bị xước hay chân cửa trượt có bị lỗi hở trên dưới, không cân và bị vênh, lệch không. Nếu không đạt, yêu cầu chủ đầu tư đổi lại.
Với căn hộ có tủ bếp, cần kiểm tra các cánh tủ có bị bung, lệch nhau không, các ray ngăn kéo trượt có êm không để thay thế.
Về phần thô của căn hộ, kiểm tra phần tường, trần không bị loang lổ, nứt hay không bằng phẳng, nhất là vị trí quanh ổ điện, miệng điều hòa, quạt gió. Nếu thấy nứt phải yêu cầu xử lý ngay để tránh thấm nước làm hỏng tường. Sơn tường, trần phải đảm bảo không bị xước, đều màu.
Gạch lát sàn hay gạch ốp tường không được có vết nứt, vết ố do vữa, sơn, vôi hoặc do các loại hoá chất gây ra, các viên gạch phải thẳng hàng, không được nhô lên, nếu có cho xử lý ngay.
Phần sở hữu chung như hộp phòng cháy chữa cháy, cần thử chuông báo cháy để xem có hoạt động không. Kiểm tra hộp cứu hỏa ở hành lang (vị trí gần căn hộ mình nhất) xem các thiết bị cơ bản như vòi nước, búa chữa cháy... đã có chưa?
Kiểm tra thang máy của tòa nhà xem quá trình đóng mở cabin có bất thường, lúc bấm thang lên xuống có đúng tầng, đúng sảnh hay không? Theo kinh nghiệm của nhiều cư dân, lúc này thang máy mới hoạt động cho nên trước khi bước vào thang máy, phải nhìn kỹ xem khi cửa cabin mở, nhưng thang đã lên đến nơi chưa. Điều này cực kỳ quan trọng và nên lưu ý để tránh những tai nạn đáng tiếc có thể xảy ra.
Theo luật sư Lê Cẩm Diệu Hà – Công ty luật TNHH Đất Luật, đối với dự án xây dựng nhà ở để bán, trong Luật Kinh doanh bất động sản năm 2014 đã quy định rất rõ ràng: "Chủ đầu tư chỉ được bàn giao nhà cho người mua khi đã hoàn thành xong việc xây dựng nhà, công trình xây dựng và các công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo tiến độ ghi trong dự án đã được phê duyệt, bảo đảm kết nối với hệ thống hạ tầng chung của khu vực; trường hợp bàn giao nhà, công trình xây dựng thô thì phải hoàn thiện toàn bộ phần mặt ngoài của nhà, công trình xây dựng đó".
Trong Luật Xây dựng 2014 cũng quy định về bàn giao công trình xây dựng cần phải tuân thủ các quy định về nghiệm thu công trình, bảo đảm an toàn trong quá trình vận hành, khai thác. Chủ đầu tư có trách nhiệm tiếp nhận công trình theo đúng hợp đồng đã ký kết với nhà thầu.
"Người tham gia bàn giao công trình phải chịu trách nhiệm về sản phẩm do mình xác nhận trong quá trình bàn giao công trình xây dựng. Trường hợp chủ đầu tư không đồng thời là người quản lý sử dụng công trình thì chủ đầu tư có trách nhiệm bàn giao công trình xây dựng cho chủ quản lý sử dụng công trình sau khi đã tổ chức nghiệm thu công trình xây dựng. Việc bàn giao công trình xây dựng phải được lập thành biên bản", luật sư Hà cho biết.
Khi bàn giao công trình xây dựng, nhà thầu thi công xây dựng phải giao cho chủ đầu tư các tài liệu gồm bản vẽ hoàn công, quy trình hướng dẫn vận hành, quy trình bảo trì công trình, danh mục các thiết bị, phụ tùng, vật tư dự trữ thay thế và các tài liệu cần thiết khác có liên quan.
Trường hợp chưa bàn giao được công trình cho chủ quản lý sử dụng thì chủ đầu tư có trách nhiệm tạm thời quản lý, vận hành công trình xây dựng.
Do đó, luật sư Hà cho biết, ngoài nhà ở đã mua, người mua có thể kiểm tra những hạng mục hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội của dự án khi nhận bàn giao nhà như đường giao thông nội bộ, hệ thống cấp điện, nước, hệ thống xử lý nước thải, khu vực để xe, hệ thống phòng cháy chữa cháy, thang máy, cầu thang thoát hiểm, chống sét, hệ thống quản lý an ninh… tùy theo thiết kế được duyệt của dự án.
Nếu chưa hoàn thiện các hạng mục hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo tiến độ ghi trong dự án đã được phê duyệt thì người mua có quyền từ chối nhận bàn giao cho đến khi chủ đầu tư hoàn tất việc xây dựng các công trình đó. Bên cạnh việc kiểm tra thực trạng, người mua cũng có thể đề nghị chủ đầu tư cung cấp biên bản nghiệm thu nhà ở và các hạng mục nêu trên.
"Đối với nhà chung cư, ngoài việc nghiệm thu của chủ đầu tư với nhà thầu còn phải thực hiện thủ tục để Nhà nước kiểm tra công tác nghiệm thu. Đối với các hạng mục công trình yêu cầu cao về an toàn như thang máy, PCCC còn phải được thẩm định chất lượng, đặc biệt đối với hệ thống an toàn PCCC phải được cảnh sát PCCC nghiệm thu mới được đưa vào sử dụng. Vì thế, để đảm bảo an toàn cho bản thân và gia đình thì người mua nên kiểm tra những thông tin này khi nhận bàn giao nhà ở để có thể đề nghị chủ đầu tư hoàn tất xây dựng trước khi bàn giao nếu còn hạng mục chưa hoàn tất theo quy định trên. Ngoài ra, điều kiện bàn giao căn hộ còn phải đáp ứng các điều kiện khác (nếu có) theo hợp đồng, thỏa thuận giữa hai bên", luật sư Hà cho biết thêm.
