Kỹ năng sơ cứu khi bị rắn độc cắn ai cũng cần thuộc lòng

Thứ bảy, 22/09/2018 18:48

Sơ cứu khi bị rắn độc cắn là bước quan trọng quyết định việc có thể cứu sống nạn nhận bị rắn cắn hay không. Vì thế ai cũng cần biết những bước sơ cứu này.

Trẻ nhập viện do rắn độc cắn tăng cao

Ngày 24/8, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) xác nhận, ngày 23/8, bệnh viện có tiếp nhận một bệnh nhi khoảng 5 tuổi được chuyển đến Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) với vết thương do rắn cắn ở chân.

Bệnh nhi này nhập viện trong tình trạng vùng cẳng chân phải có vết rắn cắn gồm nhiều vết răng, tỉnh táo, không liệt chi, không khó thở, không sụp mi...

Qua thăm khám, các bác sĩ xác định, bệnh nhi bị rắn hổ cắn (hay thường gọi là rắn hổ mang). Đây là một loài rắn độc, may mắn cháu được sơ cứu và đưa vào viện kịp thời nên sức khỏe ổn định, không có biểu hiện gì bất thường. Tuy vậy, theo các bác sĩ, bệnh nhi vẫn cần theo dõi thêm.

Người thân bệnh nhi này cho biết, khoảng 9h45 ngày 23/8, khi cháu bé đang chơi cùng bà trong Công viên Linh Đàm (quận Hoàng Mai, Hà Nội) thì bất ngờ bị rắn cắn. Thấy cháu hét lên, lúc này bà của cháu chỉ kịp nhìn thấy con rắn bò vào bụi cỏ nên không rõ là loại rắn gì.

Sau đó, cháu bé được những người dân xung quanh hỗ trợ và đưa đến phòng khám sơ cứu, rồi chuyển ngay đến Bệnh viện Bạch Mai để cấp cứu.

Bác sĩ kiểm tra, thăm khám cho cháu bé bị rắn hổ mang cắn

Theo bác sĩ Nguyễn Thành Nam, phụ trách Khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai, hiện tại đang là mùa mưa là mùa sinh sôi phát triển của rắn nên trẻ nhập viện do rắn độc cắn tăng cao. Một tháng trở lại đây, tuần nào Khoa Nhi cũng có 1-3 ca bị rắn cắn nhập viện, tập trung phần lớn ở các vùng trung du, miền núi.

Nhiều bệnh nhân nhập viện trong tình trạng muộn, khi xuất hiện tình trạng sưng nề, hoại tử lan rộng. Có những bệnh nhân rắn cắn ở vùng mắt cá chân, ngón chân nhưng khi bệnh nhân sưng nề đến đùi hoặc gối mới đến viện.

Thông thường, mùa này ở Khoa Nhi hay gặp rắn hổ cắn với triệu chứng sưng nề bầm tím kèm theo hoại tử chỗ rắn cắn. Ngoài ra có một số trường hợp đến viện trong tình trạng suy hô hấp. Số ít bệnh nhân khác có sưng nề bầm tím nhưng không bị hoại tử và sưng nề bầm tím lan nhanh.

Kỹ năng sơ cứu khi bị rắn độc cắn

Theo bác sĩ Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), sau khi bị rắn độc cắn, cần sơ cứu ngay, để loại bỏ bớt nọc độc và làm chậm sự dịch chuyển của nó từ vết cắn xâm nhập vào trong cơ thể, bảo vệ tính mạng của bệnh nhân, ngăn chặn và xử trí sớm các biến chứng trước khi bệnh nhân đến được cơ sở y tế.

Khi sơ cứu cho bệnh nhân, cần trấn an người bệnh, không để bệnh nhân tự đi lại. Cố định chân, tay bị rắn cắn bằng nẹp, nhất là khi bị rắn độc cắn vì vận động làm cho nọc độc xâm nhập vào trong cơ thể nhanh hơn. Cởi bỏ đồ trang sức ở chân, tay bị cắn (vì có thể gây chèn ép khi vùng đó bị sưng nề).

Dùng các băng chun giãn, băng vải hoặc tự tạo từ khăn, quần áo. Băng tương đối chặt nhưng không quá mức (còn sờ thấy động mạch đập). Bắt đầu băng từ ngón chân, tay đến hết toàn bộ chân, tay bị cắn. Dùng nẹp cứng (nẹp, miếng gỗ, que, miếng bìa cứng...) cố định chân, tay bị cắn. Không băng ép khi rắn lục cắn vì có thể làm vết thương nặng thêm.

Ngoài ra, có thể chích nặn rửa vết cắn dưới vòi nước sạch với xà phòng rồi sát trùng.

Nếu bệnh nhân khó thở thì hô hấp nhân tạo (hà hơi thổi ngạt hoặc bằng phương tiện y tế có tại chỗ như bóp bóng, máy thở xách tay...). Nếu có dấu hiệu ngừng tuần hoàn thì tiến hành hồi sinh tổng hợp ngay tại chỗ và chờ nhân viên y tế đến.

Vận chuyển bệnh nhân đến cơ sở y tế, đồng thời duy trì băng ép, bất động để vùng bị cắn thấp hơn vị trí của tim, nếu ở chân, tay thì có thể để thõng tay hoặc chân...

Bác sĩ cũng lưu ý, bất cứ trường hợp nào bị rắn cắn, ngay cả khi xác định là rắn lành, đều cần xử trí và theo dõi tại bệnh viện như trường hợp rắn độc cắn, ít nhất trong 12 giờ đầu. Nếu trễ sau 24-48 giờ, kết quả điều trị rất kém hoặc không hiệu quả.