Lúc 6 giờ sáng mai 26-6, đến lượt Nhật Bản bước vào trận đấu quan trọng với Thụy Điển, trong một ngày có thể quyết định màu sắc thật sự của châu Á ở World Cup 2026.

Hàn Quốc mất quyền tự quyết

World Cup 2026 từng khởi đầu khá đẹp với bóng đá châu Á. Hàn Quốc thắng CH Czech 2-1, Nhật Bản hòa Hà Lan 2-2, Úc thắng Thổ Nhĩ Kỳ 2-0, Iran cầm hòa New Zealand, Saudi Arabia có điểm trước Uruguay. Sau lượt trận đầu tiên, người ta có lý do để nói về một châu Á tự tin hơn, dày dạn hơn và không còn đến World Cup chỉ để học hỏi.

Nhưng bóng đá luôn thay đổi rất nhanh. Chỉ sau hai lượt trận kế tiếp, bức tranh ấy đã đổi màu.

Sáng 25-6, chỉ cần một kết quả hòa trước Nam Phi là Hàn Quốc vào vòng 1/16 với vị trí nhì bảng A. Nhưng họ đã thua 0-1. Đó không chỉ là một thất bại về tỉ số. Đó còn là cú đánh rất mạnh vào niềm tin của bóng đá châu Á, bởi Hàn Quốc vốn cùng Nhật Bản được xem là hai ngọn cờ đầu của khu vực.

Hàn Quốc đã mở màn bằng chiến thắng trước CH Czech, nhưng sau đó thua Mexico 0-1 rồi tiếp tục gục ngã trước Nam Phi. Từ vị thế sáng cửa đi tiếp, họ kết thúc vòng bảng với 3 điểm và hiệu số -1. Trong thể thức World Cup 48 đội, vị trí thứ ba vẫn có thể mở ra hy vọng, nhưng đó không còn là quyền tự quyết. Hàn Quốc bây giờ phải chờ kết quả các bảng khác để biết mình có nằm trong nhóm 8 đội hạng ba tốt nhất hay không.

Đó là cảm giác rất khác với hình ảnh quen thuộc của bóng đá Hàn Quốc ở World Cup: mạnh mẽ, tự tin, biết chịu đựng áp lực và thường chơi hay hơn trong những trận đấu khó. Trước Nam Phi, Hàn Quốc cầm bóng nhiều, cố gắng đẩy cao đội hình, nhưng bế tắc trong các phương án triển khai tấn công cuối cùng khiến họ trả giá. Một bàn thua là đủ để biến cả chiến dịch của họ thành cuộc chờ đợi đầy bất an.

Cú ngã ấy càng đáng nói bởi Nam Phi chưa bao giờ vượt qua vòng bảng World Cup. Năm 2010, dù có lợi thế chủ nhà, họ vẫn bị loại sớm và trở thành đội chủ nhà đầu tiên không thể đi tiếp sau vòng bảng. Vậy mà trước Hàn Quốc, Nam Phi không chỉ thắng một trận. Họ còn giành vé đi tiếp, đẩy Hàn Quốc xuống phía sau và tạo nên một trong những bước ngoặt đáng chú ý của bảng A.

Với châu Á, trận thua này như lời nhắc rằng những tín hiệu đẹp ở lượt đầu không bảo đảm cho một hành trình dài.

Chờ Nhật Bản giữ ngọn cờ

Sau Hàn Quốc, mọi ánh mắt của bóng đá châu Á sẽ hướng về Nhật Bản.

Lúc 6 giờ sáng 26-6, Nhật Bản gặp Thụy Điển ở lượt cuối bảng F. Đây không hẳn là trận đấu mà Nhật Bản bị đặt vào thế đường cùng, bởi họ đã có 4 điểm sau hai trận: hòa Hà Lan 2-2 và thắng Tunisia 4-0. Nhưng đây vẫn là trận đấu rất quan trọng, bởi nó quyết định Nhật Bản đi tiếp với tư thế nào.

Một kết quả tốt trước Thụy Điển sẽ giúp Nhật Bản khẳng định họ không chỉ là niềm hy vọng của châu Á, mà còn là một đội tuyển đủ sức cạnh tranh sòng phẳng ở World Cup. Trận hòa Hà Lan cho thấy bản lĩnh. Chiến thắng 4-0 trước Tunisia cho thấy sức bật. Nhưng trận gặp Thụy Điển mới là bài kiểm tra về sự ổn định, điều từng giúp bóng đá Nhật Bản khác biệt với phần còn lại của châu Á trong nhiều năm qua.

Nhật Bản bước vào World Cup 2026 không còn trong tâm thế của một đội bóng gây bất ngờ. Họ đã nhiều lần vượt qua vòng bảng, từng đánh bại những đối thủ lớn, từng khiến thế giới phải nhìn bóng đá châu Á bằng con mắt khác. Vì thế, kỳ vọng đặt vào Nhật Bản cũng cao hơn. Người ta không chỉ chờ họ có điểm, mà chờ họ thể hiện dáng dấp của một đội có thể đi sâu.

Cũng chính vì vậy, trận đấu với Thụy Điển có ý nghĩa vượt khỏi bảng F. Nếu Nhật Bản đứng vững, châu Á vẫn còn một ngọn cờ lớn để nắm lấy. 

Nếu Nhật Bản sa sẩy, bức tranh châu Á ở World Cup 2026 sẽ có thêm nhiều sắc màu tối.

Cánh cửa rộng hơn, đường đi không dễ hơn

World Cup 48 đội từng được xem là cơ hội lớn cho bóng đá châu Á. Số suất tăng, số đại diện nhiều hơn, cơ hội vào vòng sau cũng rộng hơn nhờ thể thức lấy thêm các đội hạng ba tốt nhất. Nhưng những gì đang diễn ra cho thấy cánh cửa rộng hơn không có nghĩa là con đường dễ đi hơn.

Qatar đã bị loại sau vòng bảng. Jordan gần như không còn nhiều ánh sáng khi phải gặp Argentina ở lượt cuối. Iraq chưa có điểm sau hai trận thua Na Uy và Pháp, phải thắng Senegal mới có thể mơ phép màu. Saudi Arabia mới có 1 điểm và buộc phải thắng Cape Verde. Iran có 2 điểm, cần một kết quả lớn trước Ai Cập. Úc có 3 điểm và còn trận quyết định với Paraguay. Uzbekistan, tân binh từng được chờ đợi, lại đang ở thế rất khó sau hai trận thua Colombia và Bồ Đào Nha, đặc biệt là thất bại 0-5 trước Bồ Đào Nha.

Nhìn rộng ra, châu Á đang có nhiều đại diện hơn, nhưng chưa chắc có nhiều đội thật sự đủ bản lĩnh để đi xa. Một vài đội có thể tạo điểm nhấn trong từng trận. Một vài đội có thể gây bất ngờ ở lượt đầu. Nhưng để sống sót qua ba lượt trận, nhất là khi các đối thủ mạnh bắt đầu nóng máy, châu Á vẫn phải đối mặt với khoảng cách về tốc độ, thể lực, chất lượng cá nhân và khả năng chịu áp lực.

Hàn Quốc là ví dụ rõ nhất. Một chiến thắng ở ngày ra quân từng mở ra nhiều hy vọng, nhưng hai thất bại liên tiếp đã kéo họ vào thế chờ đợi. Uzbekistan cũng vậy. Lần đầu dự World Cup là câu chuyện đẹp, nhưng chỉ sau hai trận, sự khắc nghiệt của sân chơi lớn đã hiện ra rất rõ.

Vì thế, trận Nhật Bản - Thụy Điển sáng 26-6 không chỉ là chuyện riêng của Nhật Bản. Đó còn là trận đấu mà châu Á cần một lời đáp. Sau cú ngã của Hàn Quốc, sau sự sa sút của nhiều đại diện khác, Nhật Bản phải giữ lại cảm giác rằng bóng đá châu Á vẫn có một đội tuyển đủ chín chắn, đủ tổ chức và đủ tham vọng để bước tiếp bằng chính năng lực của mình.