Quy hoạch không phải là “bánh vẽ”

Thứ ba, 02/10/2018 18:12

Tiến trình phát triển đô thị không thể không có quy hoạch. Tuy nhiên, khi nói đến quy hoạch người dân thường liên tưởng đến những dự án kéo dài thê lê, quyền lợi người sử dụng đất bị treo cùng dự án…

Quy hoạch không phải là “bánh vẽ” - Ảnh 1.

Đó cũng chính là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến những xung đột vì quy hoạch treo trong thời gian qua. Làm thế nào để vừa đảm bảo phát triển kinh tế- xã hội, vừa đảm bảo quyền lợi của người dân, khi Nhà nước triển khai quy hoạch, là nội dung trao đổi giữa ĐTTC với PGS.TS NGUYỄN MINH HÒA (ảnh).

PHÓNG VIÊN: - Là một chuyên gia đô thị học, có nhiều công trình nghiên cứu về đô thị hóa tại TPHCM, ông nhận xét như thế nào về công tác quy hoạch thời gian qua?

PGS.TS NGUYỄN MINH HÒA: - Sau gần 30 năm tiến hành tái đô thị hóa (tính từ 1990), TPHCM đã gặt hái được nhiều thành công. Rõ nét nhất là nhiều công trình hạ tầng giao thông, xã hội được ngân sách TP và Trung ương, nguồn vốn từ doanh nghiệp… đầu tư, tạo nên diện mạo đô thị mới góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của TP.

Cụ thể, các công trình như Đại lộ Đông Tây, đường Phạm Văn Đồng, Đại lộ Nguyễn Văn Linh… cùng nhiều dự án nhà ở đô thị, trung tâm thương mại, khu vui chơi giải trí ra đời, là kết quả tất yếu của quá trình đô thị hóa tạo nên sức sống mới cho TPHCM.

Tuy nhiên bên cạnh mặt tích cực đã phát sinh những mặt trái vượt khỏi tầm kiểm soát của Nhà nước. Trong đó phải kể đến việc xây dựng tự phát, sử dụng đất công lãng phí, lợi ích nhóm trong quy hoạch - được gọi là “tham nhũng chính sách”, không hiện thực hóa được quy hoạch - hay gọi là quy hoạch treo, trong nhiều trường hợp dẫn đến xung đột giữa người dân với cơ quan công quyền.

Những tiêu cực này đã được “ủ” từ lâu, nhưng gần đây đã bộc lộ mạnh hơn, như việc sử dụng, giao đất công tùy tiện không qua đấu giá, việc lạm quyền xin - cho bất động sản. Một trong những vấn đề nổi cộm thời gian qua là quy hoạch treo.

Theo đó, nhiều dự án, đồ án được phê duyệt, thông qua nhưng vì nhiều lý do chậm triển khai hoặc không khả thi, dẫn đến treo luôn quyền lợi của người dân, gây bức xúc cho xã hội.

- Như vậy, việc xung đột trong quá trình quy hoạch là do quyền lợi của người dân không được đảm bảo, hay năng lực của chính quyền còn hạn chế khi làm công tác quy hoạch, thưa ông?

- Có nguyên nhân từ cả 2 phía, nhưng chủ yếu từ chính quyền. Đó là việc có khá nhiều đồ án quy hoạch lấy được, bất chấp quyền lợi của người dân. Một quyết định hành chính lạnh lùng, cái khoát tay, nét vẽ của người có quyền có thể mang lại hậu quả nặng nề cho rất nhiều gia đình.

Có lẽ hiếm nơi nào trên thế giới lại có tình trạng tạm cư hàng chục năm ngay trên đất của mình, khi không được làm bất cứ điều liên quan đến cư trú (nhà ở) và mưu sinh (canh tác). Để hóa giải nguồn cơn xung đột này phải đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người bị thu hồi đất, của người có đất nằm trong khu vực bị quy hoạch.

Không có lý do gì quy hoạch xong rồi để đó chẳng làm gì lại còn hạn chế quyền lợi hợp pháp của người dân, như không được cấp phép xây dựng chính, không được bồi thường khi công trình được cấp phép tạm, hạn chế chuyển nhượng…

- Hạn chế lớn nhất trong công tác quy hoạch hiện nay là gì, thưa ông?

- Nói thẳng quy hoạch của chúng ta xưa nay là quy trình ngược. Lẽ ra quy hoạch kinh tế-xã hội đi trước sau đó mới đến quy hoạch không gian. Nhưng chúng ta làm quy hoạch không gian trước, nhà quy hoạch thỏa sức tưởng tượng ra nơi đó sẽ là khu công nghiệp, trung tâm tài chính hiện đại, khu đại học… và hiển thị ra bằng những hình vẽ xanh đỏ, sau đó treo lên.

Nhưng khi triển khai thực tế, những vùng quy hoạch đó không hấp dẫn nhà đầu tư, không có khả năng sinh lời, kêu gọi mãi mà không ai đến, còn người dân bị rơi vào “bẫy quy hoạch”. Hậu quả, họ phải chờ đợi mòn mỏi năm này qua năm khác. Điển hình như dự án khu đô thị sinh thái Bình Quới - Thanh Đa trên bán đảo Thanh Đa bị treo suốt 26 năm cũng là bấy nhiêu năm người dân sống trong cảnh khốn đốn.

Thực trạng chung của các khu quy hoạch treo là người dân trong vùng không sửa sang, xây cất dù nhà bị đổ nát; đất bỏ hoang không được trồng trọt gì; không được thực hiện giao dịch từ mua bán, sang nhượng đến thế chấp vay ngân hàng. Có nghĩa, khi quy hoạch bị treo, số phận người dân cũng bị treo lơ lửng, hết đường mưu sinh, trạng thái tâm lý bị dồn nén, tình cảnh thật cùng cực.

Bên cạnh đó, khả năng dự báo của các nhà quy hoạch chúng ta hiện nay không cao. Vì thế mới có chuyện mỗi khi có sự cố về ô nhiễm (nhà máy điện than, bãi rác quá tải), người dân cứ phản ứng lại cho là không lường hết được, đổ thừa cho thiếu năng lực.

Người làm quy hoạch phải tính đến tất cả rủi ro xảy ra để có các phương án triệt tiêu và giảm thiểu đến mức nhỏ nhất, phải dự tính được diễn tiến dự án sau 15-20 năm, thậm chí xa hơn nữa. Ngoài ra, việc áp giá đền bù thu hồi đất khi công bố quy hoạch còn trên giấy và giá đất đền bù so với giá thị trường chênh lệch nhau hàng chục lần, khiến người dân bất bình.

- Ông có thể chia sẻ quan điểm về việc làm thế nào để công tác quy hoạch “vẹn cả đôi đường”?

- Điều quan trọng nhất là phải công khai, minh bạch về quy hoạch, kiến trúc, giá đền bù giải tỏa, phương thức tái định cư, những chủ thể tham gia khai thác bất động sản sau khi dự án hoàn thành. Nghĩa là trên tất cả phương diện, từ lợi ích được hưởng và đến những rủi ro và thiệt thòi người dân sẽ phải gánh chịu.

Thực tế lâu nay đa phần chủ các dự án chỉ trao cho dân “bánh vẽ”, thực tế diễn ra phũ phàng hơn nhiều, làm nảy sinh chuyện kiện tụng kéo dài. Thêm nữa phải thực lòng tham khảo ý kiến của người dân và chuyên gia, tôn trọng việc đánh giá dự án, phản biện khoa học nhằm giảm thiểu xung đột không đáng có.

- Xin cảm ơn ông.

 Đã đến lúc Hiến pháp phải công nhận quyền tư hữu đất đai của người dân là quyền thiêng liêng và cũng là quy luật của kinh tế thị trường. Chỉ khi ấy người dân mới có quyền định đoạt đất đai của mình và việc quy hoạch dựa trên nguyên tắc các bên cùng có lợi, những khái niệm “áp giá”, “thu hồi” không còn tồn tại. Nhà nước, nhà đầu tư muốn có đất phải đàm phán với dân một cách sòng phẳng, minh bạch.

Theo Đỗ Bình Minh (saigondautu.com.vn)

Gửi bình luận

Marina Central Tower chính thức cho thuê văn phòng và mặt bằng bán lẻ tại quận 1

Marina Central Tower chính thức cho thuê văn phòng và mặt bằng bán lẻ tại quận 1

Dự án 17:08

Tòa nhà thương mại trong quy hoạch tổng thể của Grand Marina, Saigon cung cấp hơn 106.000m² diện tích cho thuê.

Chuyên gia Noktrade dự báo sự tăng trưởng mạnh mẽ của Vinfast năm 2024

Chuyên gia Noktrade dự báo sự tăng trưởng mạnh mẽ của Vinfast năm 2024

Tài chính 12:31

Chuyên gia Noktrade đưa ra dự báo về triển vọng dành cho cổ phiếu Vinfast. Đứng trước những bất ổn của kinh tế, cũng như thị trường xe điện trên toàn cầu, Vinfast quyết định điều chỉnh mục tiêu giao xe trong cả năm 2024. Kết quả nhận lại là thương hiệu xe điện do người Việt Nam phát triển tăng 92% doanh số chỉ trong 6 tháng đầu năm

Mr Phú Hưng câu chuyện 15 năm chinh phục thị trường đầu tư tài chính

Mr Phú Hưng câu chuyện 15 năm chinh phục thị trường đầu tư tài chính

Tài chính 13:42

Mr Phú Hưng - diễn giả truyền cảm hứng, xây dựng kết nối cộng đồng đầu tư Việt Nam và câu chuyện chinh phục thị trường tài chính.

Rakuten Viber bảo mật, quyền riêng tư của người dùng Việt Nam

Rakuten Viber bảo mật, quyền riêng tư của người dùng Việt Nam

Số hóa 13:40

Phó Chủ tịch cấp cao của Rakuten Viber - ông Atanas (Nasko) Raykov vừa có chuyến thăm Việt Nam để thực hiện nhiều nỗ lực mạnh mẽ trong việc đảm bảo cam kết về quyền riêng tư và an toàn của người dùng.

Xanh hóa FDI là chìa khóa chiến lược cho doanh nghiệp Đức

Xanh hóa FDI là chìa khóa chiến lược cho doanh nghiệp Đức

Doanh nhân 13:39

Hiệp hội các Doanh nghiệp Đức tại Việt Nam (GBA) vừa công bố những bước tiến đạt được trong quý II năm 2024, nhấn mạnh sự mở rộng hoạt động của các doanh nghiệp Đức và vai trò then chốt của năng lượng xanh trong phát triển kinh tế Việt Nam. Dù phải đối mặt với môi trường đầu tư đầy thách thức, các doanh nghiệp Đức tiếp tục thực

Cùng chuyên gia Mr Henry Win của Tony Trading chia sẻ bí quyết đầu tư thông minh

Cùng chuyên gia Mr Henry Win của Tony Trading chia sẻ bí quyết đầu tư thông minh

Tài chính 20:12

Mr Henry Win là một chuyên gia tài chính với 8 năm kinh nghiệm trên thị trường và là Diễn giả tài chính tại Tony Trading. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về cách xây dựng chiến lược đầu tư thông minh và bí quyết quản lý tài chính hiệu quả trong những thời điểm thị trường biến động mạnh.

Thị bất động sản sẽ tiếp tục khan hiếm nguồn cung căn hộ?

Thị bất động sản sẽ tiếp tục khan hiếm nguồn cung căn hộ?

Thị trường 10:14

Báo cáo tổng quan thị trường bất động sản 6 tháng đầu năm 2024 của Savills Việt Nam vừa công bố cho thấy nguồn cung căn hộ sơ cấp giảm 3% theo năm xuống còn 5.635 căn. Bất chấp nguồn cung mới xuất hiện và các dự án cũ mở bán lại, nguồn cung sơ cấp vẫn còn hạn chế.

Cùng chuyên gia Mr Hunter tổng quan về đầu tư vàng 2024

Cùng chuyên gia Mr Hunter tổng quan về đầu tư vàng 2024

Tài chính 09:20

Kết thúc năm 2023, giá vàng toàn cầu ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 13% so với cùng kỳ năm trước. Đây được xem là một trong những năm hoạt động thành công nhất của thị trường vàng kể từ năm 2020. Với đà tăng trưởng này, chuyên gia Mr Hunter dự đoán giá vàng sẽ tiếp tục có những biến động tích cực trong năm 2024.

 
 
Doanh nghiệp hướng đến phát triển bền vững

Doanh nghiệp hướng đến phát triển bền vững

Doanh nhân 15:29

Toạ đàm “Doanh nghiệp và Phát triển Bền vững” vừa được tổ chức ngày 12-7, với sự tham gia của nhiều lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia chính sách, các nhà nghiên cứu và các cá nhân ủng hộ phát triển bền vững.

The Global City, điểm check in mùa hè cho cả nhà

The Global City, điểm check in mùa hè cho cả nhà

Dự án 11:04

Với đa dạng các hoạt động giải trí, thể thao, trải nghiệm ngoài trời phù hợp mọi lứa tuổi, The Global City (đường Đỗ Xuân Hợp, P. An Phú, Q.2, TP HCM) đang thu hút nhiều gia đình, giới trẻ đến vui chơi trong mùa hè.

XEM THÊM