Ẩn số về những viên gạch xây dựng tháp Chăm

Thứ sáu, 14/02/2025 08:57

Nhiều ẩn số liên quan đến kỹ thuật xây dựng tháp Chăm vẫn đang chờ được giải mã, trong đó có những viên gạch dùng để xây những tòa tháp này.

Việc giải đáp thấu đáo ẩn số về những viên gạch Chăm sẽ có ý nghĩa rất to lớn đối với công cuộc bảo tồn và tái thiết các di tích Chăm cổ ở Việt Nam hiện tại.

Tháp Chăm là loại hình kiến trúc nổi tiếng gắn liền với nền văn hóa Champa cổ ở khu vực miền Trung nước ta. Cho đến nay, nhiều ẩn số liên quan đến kỹ thuật xây dựng tháp Chăm vẫn đang chờ được giải mã, trong đó có những viên gạch dùng để xây những tòa tháp này.

Ẩn số về những viên gạch xây dựng tháp Chăm- Ảnh 1.

Trong quá trình nghiên cứu tháp Chăm, các chuyên gia đã làm nhiều thực nghiệm liên quan đến gạch xây tháp và thu được kết quả bất ngờ. Theo đó, cùng một kích thước nhưng gạch đúc theo quy trình thủ công thông thường nặng hơn gạch Chăm cổ 1,3 lần, độ chịu nén, va đập cũng cao hơn.
Ngoài ra, gạch Chăm và cả tháp Chăm đều rất nhanh khô sau những cơn mưa dầm. Điều này không xảy ra đối với gạch xây dựng thông thường.
Nhiều viên gạch Chăm khi bị vỡ ra để lộ phần đất sống bên trong, chứng tỏ gạch chỉ được nung chín đều phần bên ngoài. Đặc biệt, phần đất sống bên trong những viên gạch gãy vỡ vẫn không bị rã qua thời gian.


Ẩn số về những viên gạch xây dựng tháp Chăm- Ảnh 2.

Các kết quả phân tích cho thấy rằng, sở dĩ tháp Chăm nhanh khô ráo là do trong quá trình sản xuất gạch, ngoài thành phần chính là đất sét ruộng còn có thêm vỏ trấu, một ít vôi nung từ vỏ sò, vỏ ốc.
Do có vỏ trấu nên khi nung xong, vỏ trấu cháy đi để lại những lỗ rỗng, viên gạch nhờ thế mà dễ thoát nước nhưng vẫn đủ độ chắc bảo đảm cho việc xây dựng tháp. Kỹ thuật đặc biệt cũng làm cho gạch Chăm có thành phần silic cao hơn gạch xây dựng thông thường.
Thêm vào đó, bã thực vật trong những viên gạch Chăm cũng khá nhiều. Thành phần này khiến cho các mảnh vỡ của gạch không bị mục rã.
Sự liên kết của viên gạch Chăm cũng là vấn đề rất đáng quan tâm. Những viên gạch Chăm như được dán chặt vào nhau vì giữa chúng không có một đường lằn, dấu hiệu chứng tỏ có sự hiện diện của vôi vữa.
Các nhà nghiên cứu đã phát hiện khi xây dựng tháp, người Chăm không sử dụng vôi vữa mà sử dụng một loại chất kết dính giữa các viên gạch lại với nhau là dầu rái - một loại nhựa cây có độ kết dính rất chặt và bền, hoàn toàn không thấm nước.
Mặt khác, độ kết dính giữa các viên gạch không chỉ do hỗn hợp kết dính mà còn do kỹ thuật mài chập. Đó là kỹ thuật mài nhẵn hai viên gạch để tạo ra hỗn vị cho gạch. Hỗn vị này là bột gạch, chất kết dính hai viên gạch lại với nhau.
Một điều đặc biệt nữa về gạch Chăm là những bức tường gạch nguyên bản của các đền tháp Champa đều không bao giờ bị rêu phong, đen sạm bởi sương gió, ngoại trừ khi bị vỡ, bị tách biệt khỏi môi trường kiến trúc tự nhiên.
Trong khi đó, nếu sử dụng chính loại đất sét địa phương để làm gạch tu bổ tháp thì chỉ một thời gian ngắn sau, phần phục chế lại bị rêu phong, đen sạm, hoặc mủn ra và muối hóa, không còn giữ được màu đỏ rực như ở các tháp Chăm cổ.
Một câu hỏi được đặt ra là, phải chăng có một thành phần phụ gia nào đó trong nguyên liệu làm gạch của người Chăm ngày xưa sử dụng để các viên gạch trường tồn cùng thời gian mà hiện nay các nhà chuyên môn vẫn chưa tìm ra?
Việc giải đáp thấu đáo câu hỏi này sẽ có ý nghĩa rất to lớn đối với công cuộc bảo tồn và tái thiết các di tích Chăm cổ ở Việt Nam hiện tại.

Theo VLXD.org (TH)

Song lập cân bằng: từ ngôn ngữ kiến trúc đến nhịp sống đa thế hệ

Song lập cân bằng: từ ngôn ngữ kiến trúc đến nhịp sống đa thế hệ

Dự án 16:00

Biệt thự song lập tại bán đảo SOLA mở ra phong vị ung dung giữa phố thị, nơi kiến trúc và thiên nhiên hòa thành bản hòa ca vườn – phố – sông đầy tinh tế.

Hội Doanh nhân Sài Gòn tổ chức chương trình "Cafe Doanh Nhân – lần 1/2026"

Hội Doanh nhân Sài Gòn tổ chức chương trình "Cafe Doanh Nhân – lần 1/2026"

Doanh nhân 15:58

Hội Doanh nhân Sài Gòn (DNSG) tổ chức chương trình Cafe Doanh Nhân – lần 1/2026 với chủ đề: "Động lực nào để Việt Nam tăng trưởng hai con số trong năm 2026".

Một năm bùng nổ của “không gian sống hàng hiệu” cùng Masterise Homes

Một năm bùng nổ của “không gian sống hàng hiệu” cùng Masterise Homes

Thị trường 14:34

Masterise Homes chọn một hướng đi khác: không chạy theo tốc độ, mà kiên trì xây dựng một hệ tiêu chuẩn “hàng hiệu”.

Gamuda Land Việt Nam chính thức Kick-off dự án Ambience tại Hải Phòng

Gamuda Land Việt Nam chính thức Kick-off dự án Ambience tại Hải Phòng

Dự án 15:12

Gamuda Land Việt Nam tổ chức sự kiện Kick-off dự án Ambience tại Hải Phòng với gần 1.000 khách mời.

KITA Group và Central Retail Việt Nam hợp tác phát triển loạt siêu thị, trung tâm thương mại

KITA Group và Central Retail Việt Nam hợp tác phát triển loạt siêu thị, trung tâm thương mại

Doanh nhân 15:10

Ngày 15-1, Tập đoàn KITA Group và Central Retail Việt Nam đã chính thức ký biên bản ghi nhớ khởi động chương trình hợp tác chiến lược.

Vùng lõi Vịnh Tiên gia tăng tiềm năng với sự kiện khởi công cầu Cần Giờ

Vùng lõi Vịnh Tiên gia tăng tiềm năng với sự kiện khởi công cầu Cần Giờ

Dự án 21:10

Dự án đầu tư xây dựng cầu Cần Giờ được đầu tư theo hình thức đối tác công - tư (PPP) với đơn vị hợp tác là Masterise Group.

Rakuten Viber bắt tay với DoubleVerify tăng cường tối ưu hóa hiệu suất quảng cáo

Rakuten Viber bắt tay với DoubleVerify tăng cường tối ưu hóa hiệu suất quảng cáo

Số hóa 11:29

Ngày 14-1, Rakuten Viber hợp tác với DoubleVerify nhằm nâng cao tính minh bạch và hiệu quả cho các hoạt động quảng cáo của doanh nghiệp trong ứng dụng Viber.

Hành trình phát triển bền vững của Carlsberg Việt Nam năm 2025

Hành trình phát triển bền vững của Carlsberg Việt Nam năm 2025

Doanh nhân 11:28

Với Carlsberg Việt Nam, phát triển bền vững không phải là một chiến dịch ngắn hạn hay một đích đến mang tính thời điểm.


Chủ tịch Thắng Lợi Group được giới thiệu ứng cử ĐBQH Khóa XVI

Chủ tịch Thắng Lợi Group được giới thiệu ứng cử ĐBQH Khóa XVI

Doanh nhân 21:22

Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam lấy ý kiến cử tri nơi công tác của Chủ tịch Thắng Lợi Group, được giới thiệu ứng cử ĐBQH Khoá XVI.

AI Agents và AI-Native: Nền tảng mới cho tăng trưởng bền vững năm 2025

AI Agents và AI-Native: Nền tảng mới cho tăng trưởng bền vững năm 2025

Số hóa 18:12

Năm 2025 được xem là bước ngoặt của trí tuệ nhân tạo (AI), tự động hóa thông minh và các hệ thống dữ liệu thế hệ mới.

XEM THÊM